Incompany training

EDI - Expliciete Directe Instructie (basistraining)

Een effectieve verdieping op het instructiemodel


Bijna alle scholen werken met het Directe Instructiemodel, vaak ook aangeduid als het DI-model, het ADIM-model of het IGDI-model. Marcel Schmeier heeft de Amerikaanse onderwijs-bestseller van John Hollingsworth en Silvia Ybarra ‘Explicit Direct Instruction’ bewerkt voor het Nederlandse onderwijs. En met succes, want EDI is het antwoord op de vraag hoe je heel expliciet, voor de leerlingen volgbare instructie kunt geven die tegemoet komt aan de verschillende niveaus binnen je groep. 


De training EDI - Expliciete Directe Instructie kenmerkt zich door:

  • Compactheid: we sluiten aan bij de al aanwezige kennis van de leerkrachten;
  • ‘Practice what you preach’: EDI is zichtbaar in de bijeenkomsten;
  • Coöperatieve werkvormen en Breinleren: uit wetenschappelijk onderzoek weten we dat dit bijdraagt aan duurzaam leren;
  • EDI daar waar nodig: bewust een keuze kunnen maken voor EDI in je onderwijsactiviteiten.


Het is mogelijk om de basistraining EDI uit te breiden met verdiepende modules óf om losse modules te volgen als de basiskennis voldoende aanwezig is.

In drie bijeenkomsten maak je op een effectieve manier kennis met de beginselen van het EDI-model. Je krijgt verfrissende inzichten, die je de volgende dag in je lessen kunt toepassen en waarvan je direct het effect op je leerlingen zult merken.


In de training is er veel aandacht voor EDI in combinatie met coöperatieve werkvormen. Tijdens de training worden er ook veel coöperatieve werkvormen ingezet. De coöperatieve werkvormen verhogen de betrokkenheid van de leerlingen en maken het leren duurzamer. Dit geldt ook voor de toegepaste principes van het breinleren.

In de training worden theorie en praktijk afgewisseld en geeft de trainer steeds het goede voorbeeld ‘practice what you preach’. We zoomen in op bijvoorbeeld het controleren van het begrip, het exact op leerlingniveau formuleren van je lesdoel, het uitvoeren van een reflectie voorafgaand aan het zelfstandig werken en het maken van keuzes in je materialen en aanbod (onder andere wisbordjes en beurtstokjes).



We onderscheiden verschillende soorten lessituaties en bespreken met de deelnemers wanneer een expliciete instructie wenselijk is en wanneer niet noodzakelijk. We leren deelnemers hoe je EDI op maat toepast waarbij je rekening houdt met leerlingen met meer en minder instructiebehoeften.


Als de training op de eigen school wordt gevolgd, adviseren we naast de trainingsbijeenkomsten klassenbezoeken, waarbij je als leerkracht direct feedback ontvangt van de adviseur. En als de schoolleider en IB-er meekijken bij deze klassenbezoeken heeft dat effect op een goede implementatie van deze didactiek in de school


Bij een training op schoolniveau besteden we altijd aandacht aan de schoolspecifieke situatie, bijvoorbeeld combinatiegroepen.

EDI is bewezen effectief met een duidelijke, beredeneerde opbouw van de fasen in de instructieles. Echter, kinderen verschillen van elkaar in onderwijsbehoeften en daarom werkt het niet bij het iedereen het model ‘rigide’ te blijven volgen. Hoe kies je de juiste aanpak in een EDI les die maakt dat alle leerlingen in je groep optimaal profiteren van je EDI les? Wanneer en hoe laat je leerlingen eerder los of houd je ze juist langer vast? Hoe zorg je voor extra ondersteuning en uitdaging? Waarom en wanneer besluit je dat iedereen met instructie meedoet om zeker te zijn van de juiste strategie? We doorlopen het EDI model in de fasen ik-wij-jullie-jij en bespreken daarin de differentiatie mogelijkheden.


In deze aanvullende module, bijeenkomst, die je los kunt volgen, leer je hoe in elke fase van het EDI-model leerlingen met meer, minder of andere instructiebehoeften samen profiteren van jouw les! Recht doen aan de verschillen tussen kinderen is daarbij uitgangspunt.

Je werkt in een combinatiegroep van twee of meer jaargroepen met daarin ook nog niveauverschillen. Je bent overtuigd van de meerwaarde van een effectieve instructie. Je weet hoe het EDI-model is opgebouwd, je kunt een instructieles van goede kwaliteit ontwerpen en geven. Je hebt je organisatie en klassenmanagent goed op orde en toch ervaar je dat je instructies onder tijdsdruk worden afgeraffeld en komen de didactische principes niet uit de verf. In deze module gaan we in op het effectief inzetten van EDI in je combinatiegroep.


Tijdens deze training leer je:


  • Hoe je beredeneerd de keuze maakt of een les een expliciete instructie nodig heeft of dat een korte werkuitleg voldoende is.
  • Hoe je lesdoelen van de verschillende groepen met elkaar kunt verbinden, zodat aan de gecombineerde groep één instructie gegeven kan worden of een gedeeltelijk gezamenlijke instructie.


Daarnaast werken we met een gedifferentieerde vraagstelling die gecombineerd oefenen mogelijk maakt. We maken gebruik van vakdidactische uitgangspunten, coöperatieve werkvormen en verschillende organisatiemodellen.


Deze bijeenkomst geeft je tal van voorbeelden die je ter inspiratie voor je eigen lessen kunt gebruiken. Daarnaast ondersteunen we bij het daadwerkelijk maken van lessen voor een combinatiegroep.


Doel van deze bijeenkomst:

  • tijd winnen
  • vergroten van het instructierendement.

Veel spellinglessen zijn vrij eenvoudig in het EDI model te zetten. Daarmee worden ze niet per definitie effectiever. Effectiviteit van deze lessen zit juist in het goed toepassen van de vakdidactiek in de instructiefase, de ik-fase. In de jullie -en jij-fase leer je keuzes te maken in werkvormen waardoor de effectiviteit van het oefenen wordt vergroot. Door spellingcategorieën in te delen in grotere eenheden kun je interventies beter laten aansluiten bij de onderwijsbehoeften van kinderen en wordt het organisatiemodel eenvoudiger.


  • De combinatie EDI en vakdidactiek maken dat de spellinglessen effectiever worden. 
  • Deze aanpak kan ook specifiek toegepast worden voor combinatiegroepen.

In deze verdiepende bijeenkomst kijken we naar de meerwaarde van EDI in de rekenles. Wanneer pas je EDI toe en wanneer niet, hoe zorg je ervoor dat je instructies door het gebruik van EDI hogere rekenopbrengsten opleveren en hoe differentieer je middels EDI in je rekeninstructies?


Tijdens één bijeenkomst van 2,5 uur behandelen we:

  • Het belang van het activeren van de rekenvoorkennis en hoe doe je dat.
  • Het kritisch kijken naar je rekendoel.
  • Actieve betrokkenheid tijdens de “Wij” fase door gericht begeleide inoefening toe te passen.
  • Samenwerkend leren en automatiseren.
  • Differentiëren in je rekeninstructie.


Je krijgt veel praktische tips en ideeën aangereikt om direct de volgende dag al toe te kunnen passen!

Dat het EDI-model ook bij de kleuters werkt staat als een paal boven water. Dat EDI er dan anders uit kan zien dan in de overige groepen ook. Hoe en wanneer werkt het EDI-model bij kleuters? Welke voorkennis activeer je? En hoe stel je controle van begrip vragen aan kleuters? In deze aanvullende bijeenkomst, die je los kunt volgen, leren onderbouwleerkrachten de fijne ‘EDI kneepjes’ van het vak. We houden daarbij het specifieke karakter van het kleuteronderwijs in het hoofd. Recht doen aan de verschillen tussen kinderen en het sprongsgewijs ontwikkelen van kinderen is daarbij ons uitgangspunt.